Typowe błędy

Znak B-25 ustawiony na jezdni, na której w jednym kierunku są co najmniej dwa pasy ruchu. Przepis wprost tego zabrania — także wtedy, gdy liczba pasów maleje, na przykład z dwóch do jednego.

Podstawa: pkt 3.2.26 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych.

Po czym poznać

Co najmniej dwa pasy w jednym kierunku, a przy nich okrągły znak z dwoma samochodami. Zakaz dotyczy wyprzedzania pojazdów silnikowych wielośladowych przez pojazdy silnikowe.

Znak zakazu obowiązuje od miejsca umieszczenia do najbliższego skrzyżowania albo do znaku uchylającego. Powtórzenie tego samego znaku niczego nie odwołuje.

Podstawa: pkt 3.1.2 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych.

Z projektu organizacji ruchu usunięto znaki odwołujące (B-27), przez co zakaz wyprzedzania obowiązuje dalej, niż powinien — także na odcinku, na którym w ogóle nie wolno go stosować.

Po czym poznać

Jedziesz dalej i nie mijasz znaku kończącego zakaz, choć droga zmieniła przekrój albo minąłeś już miejsce, którego zakaz dotyczył.

Próg ani zakręt nie odwołują ograniczenia prędkości.

Ograniczenie prędkości wprowadzone przed progiem zwalniającym nie jest po nim odwołane. Ten sam błąd powtarza się przy oznakowaniu prac drogowych: roboty się kończą, znaki zostają.

Po czym poznać

Za przeszkodą, która była powodem ograniczenia, nie ma znaku kończącego ani innego znaku ustalającego prędkość na nowo.

Znaki C-12 ustawione na placu, którego geometria i sposób prowadzenia ruchu nie odpowiadają ruchowi okrężnemu. Kierowca dostaje komunikat sprzeczny z tym, co widzi.

W strefie zamieszkania pieszy ma pierwszeństwo na całej szerokości drogi, więc wyznaczanie w niej przejść jest zbędne i myli. Zdarza się, że stare pasy nie tylko zostają, ale bywają odmalowywane.

Wyłączenie spod zakazu musi wskazywać konkretny rodzaj pojazdów albo uczestników ruchu.

„Mieszkańcy” to sformułowanie ogólnikowe — ani kierujący, ani kontrolujący nie ustalą na drodze, kto się w nim mieści i czym to wykazać.

Podstawa: pkt 3.1.2 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych: „Napisy powinny konkretnie określać rodzaj pojazdów lub uczestników ruchu. Nie dopuszcza się stosowania sformułowań ogólnikowych, np. »Nie dotyczy ruchu lokalnego«.”

Na zdjęciu tabliczka wisi pod znakiem B-41 „zakaz ruchu pieszych”, a przy tym znaku wyłączeń w ogóle się nie stosuje: „Zakazy wyrażone znakami mogą być też ograniczone do niektórych uczestników ruchu. Wyjątków takich nie można stosować do znaków: B-13, od B-14 do B-17, B-20, B-29, B-31, B-32, B-37, B-38, B-41 i B-43″ (pkt 3.1.2).

Oznakowanie ma odpowiadać przepisom obowiązującym dziś. Po każdej zmianie prawa organizacja ruchu wymaga przeglądu i dostosowania.

Od 21 września 2022 r. ustawa posługuje się pojęciem drogi dla pieszych, a chodnik jest tą jej częścią, która jest przeznaczona wyłącznie do ruchu pieszych. Zatrzymanie i postój dopuszczono na drodze dla pieszych, przy pozostawieniu co najmniej 1,5 m chodnika dla przechodzących.

Rozporządzenie o warunkach technicznych zostało z dawnym pojęciem: nadal przewiduje pod znakiem zakazu postoju tabliczkę z napisem „Nie dotyczy chodnika (pobocza)”. Tabliczki z tym napisem wiszą dalej i wskazują kierowcy jako miejsce postoju tę część drogi, która po zmianie ustawy jest zastrzeżona wyłącznie dla pieszych.

Podstawa: art. 2 pkt 4b i pkt 9 oraz art. 47 ustawy — Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu nadanym ustawą z 5 sierpnia 2022 r., obowiązującym od 21 września 2022 r.; pkt 3.2.36 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych.

Po czym poznać

Pod znakiem zakazu postoju tabliczka odsyłająca do chodnika.

Pod znakiem drogowym może wisieć tylko tabliczka przewidziana w przepisach.

Pod znakiem A-30 „inne niebezpieczeństwo” umieszczono tablicę z godzinami pracy promu. Taka treść nie występuje w katalogu znaków, a kierowca ma ją odczytać w ruchu.

Znak D-42 stawia się w miejscu ustalonym jako granica obszaru zabudowanego.

Granica ma iść tam, gdzie przy drodze stoją domy mieszkalne i chodzą piesi, i wypadać tuż przy miejscu, w którym otoczenie drogi wyraźnie się zmienia — przy początku chodnika, bramach wjazdowych do posesji, pasie postojowym albo skrzyżowaniu.

Obszarem zabudowanym nie oznacza się miejsc, w których:

• domy stoją daleko od drogi i nie są z nią bezpośrednio związane,
• jest przedmieście z hurtowniami, warsztatami i dużymi sklepami, a blisko drogi nie ma intensywnego ruchu pieszych,
• prędkość trzeba ograniczyć wyłącznie ze względu na warunki geometryczne i techniczne drogi,
• piesi pojawiają się tylko z powodu przystanku autobusowego, skrzyżowania dróg albo pory roku.

Podstawa: pkt 5.2.48.1, 5.2.48.2 i 5.2.49 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych.

Po czym poznać

• Obszar zakończony za wcześnie — mijasz znak D-43, a dalej wciąż stoją domy, biegnie chodnik i są bramy wjazdowe do posesji.
• Obszar rozciągnięty za daleko — między znakiem D-42 a D-43 ciągnie się odcinek bez domów mieszkalnych i bez pieszych.

Zasadą jest umieszczanie znaków po prawej stronie. Lewa strona to wyjątek wymagający wyraźnej podstawy w organizacji ruchu. Najczęściej dotyczy to znaków D-43, B-34 oraz D-3.

Dlaczego to ma znaczenie

Znak umieszczony wbrew zasadzie bywa uznawany za nieskuteczny — na przykład znak drogi jednokierunkowej postawiony po lewej stronie wjazdu.

„Koniec obszaru zabudowanego” bywa montowany na rewersie znaku „Obszar zabudowany” — częsty i mylący błąd montażu. Koniec obszaru wypada wtedy w innym miejscu, niż wynika z organizacji ruchu.

Znaki B-43 i B-44 umieszczone pod niewłaściwymi znakami obszaru — B-43 pod D-42 i B-44 pod D-43. Zestawienie sugeruje inny zasięg ograniczenia, niż wynika z przepisów.

Tablica nad jezdnią mówi co innego niż strzałki namalowane na pasach. Kierowca wybiera pas według tablicy i na skrzyżowaniu okazuje się, że pas prowadzi gdzie indziej.

Na drodze jednokierunkowej o co najmniej dwóch pasach ruchu znak powinien być powtórzony po lewej stronie. Bez powtórzenia kierowca z lewego pasa może go nie zobaczyć, zwłaszcza przy dużym natężeniu ruchu.

Znak zawieszony za nisko przestaje być widoczny zza pojazdów i roślinności.

Tabela 1.11 rozporządzenia o warunkach technicznych dla znaków wymaga w obszarze zabudowanym co najmniej 2,00 m, a gdy znak stoi na chodniku — 2,20 m. Poza obszarem zabudowanym dopuszczalne jest 1,50 m, ale tylko przy kilku znakach na jednej konstrukcji i braku ruchu pieszego. Osobna wartość dotyczy znaków wieszanych nad jezdnią — tam wymagane jest 5,00 m i chodzi o skrajnię dla pojazdów, a nie o widoczność tarczy.

Mierzy się do dolnej krawędzi znaku albo najniżej położonego jej punktu. Przepis nazywa wprost powód: „Jedną z zasadniczych okoliczności, które należy uwzględniać, jest ruch pieszych, dla których znak zbyt nisko ustawiony może stanowić istotną przeszkodę”.

Podstawa: pkt 1.5.3 i tabela 1.11 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych.

Znak zawieszony za nisko albo za wysoko względem wymagań — bywa zasłaniany przez pojazdy i roślinność albo wypada poza pole widzenia kierowcy.

Kierowca nie jest w stanie odczytać całego zestawu w czasie, jakim dysponuje przy dopuszczalnej prędkości.

Znaki ustawione jeden za drugim zlewają się w jeden komunikat i nie dają czasu na reakcję.

Dotyczy zwłaszcza znaków ostrzegawczych i informacyjnych. Ostrzeżenie postawione za daleko przestaje być wiązane z przeszkodą, której dotyczy.

Redukcja prędkości ze 120 na 50 km/h na krótkim odcinku. Kierowcy masowo nie stosują się do znaku, bo hamowanie w takim tempie zagraża pojazdom jadącym z tyłu.

Wybudowano ciągi pieszo-rowerowe, ale wokół ronda zabrakło przejazdów dla rowerów. Rowerzysta nie ma legalnego sposobu przejechania skrzyżowania.

Znak A-7 ustawiony tylko z jednej strony, bez oznakowania informującego jadących na wprost, że mają pierwszeństwo. Obie strony wjeżdżają na skrzyżowanie z różnym przekonaniem.

Próg umieszczony w miejscu, w którym nie powinien się znaleźć — na przykład za blisko skrzyżowania albo przystanku, albo na trasie przejazdu pojazdów uprzywilejowanych.

Dotyczy zwłaszcza miejsc dla osób z niepełnosprawnością, które mają własne, większe wymiary. Miejsce o zaniżonym wymiarze nie spełnia swojej funkcji, choć formalnie jest wyznaczone.

Wyznaczone stanowisko zasłania pieszego wchodzącego na przejście albo ogranicza widoczność na wlocie skrzyżowania.

Na węźle wykonano zawrotkę dla kierowców, którzy pomylili zjazd — bez projektu organizacji ruchu.

Znaki D-52 i D-53 zdjęto bez sporządzenia projektu organizacji ruchu. W jego miejsce powstał dokument nazwany schematem obsługi komunikacyjnej obiektu, który procedury nie zastępuje.

Plac zniknął z ewidencji dróg publicznych i żaden organ nie poczuwa się do właściwości. Ruch odbywa się bez zatwierdzonej organizacji, a niepoprawnego parkowania nie da się skutecznie zakwestionować.

Organ zatwierdza projekt bez analizy zgodności z przepisami, opierając się na pozytywnej opinii wydanej bez sprawdzenia oznakowania w terenie.

W jednym zatwierdzonym dokumencie oznakowanie pionowe i poziome opisują inny przebieg pasów ruchu. Sprzeczność wychodzi dopiero na drodze.

Kontrolujący sprawdza, czy znak jest czysty, czytelny i stabilnie zamocowany. Nie sprawdza, czy w tym miejscu w ogóle powinien stać.

Ponad dziesięć lat kontroli okresowych i ani jednej uwagi do wadliwego oznakowania. Korekta nastąpiła około dwunastu lat po oddaniu drogi.

Oznakowanie niezgodne z przepisami utrzymywane przez ponad dwie dekady, przy czym brak dokumentacji dodatkowo utrudniał jakąkolwiek kontrolę.

Protokoły z kolejnych lat odnotowują nieprawidłowość, a organ nie podejmuje działań, opierając się na dokumencie, który w jego ocenie zdejmuje z niego odpowiedzialność.

Organ nadzoru uznaje sprawę za załatwioną na podstawie pisemnego zapewnienia, że nieprawidłowości usunięto — bez oględzin, które wcześniej sam przeprowadzał.

Organ nadzoru nie bada sprawy, uzasadniając to tym, że oznakowania już nie ma. Okoliczności samej likwidacji pozostają niezbadane.

Organ nie dysponuje aktualną dokumentacją organizacji ruchu, którą sam zatwierdził — projekt trafił do archiwum i nie ma go czym zastąpić.

Na wjeździe stoi znak strefy, a dokumentu, który ją ustanawia, nie ma.

Cztery oddziały jednego zarządcy odmówiły na cztery różne sposoby: bez uzasadnienia, z powołaniem nietrafnego orzecznictwa, „powiadomieniem” zamiast decyzji oraz decyzją bez podpisu. Wadliwa forma odbiera możliwość zaskarżenia.

Organ nie odpowiada w terminie ustawowym. W opisanej sprawie sąd administracyjny stwierdził bezczynność i wymierzył grzywnę.

Wnioskodawca prosi o postać elektroniczną, dostaje wydruk albo płytę CD wysłaną pocztą.

Mieszkaniec zgłasza nieprawidłowość i nie dostaje żadnej odpowiedzi — ani merytorycznej, ani odmownej.

Projekt czeka miesiącami na opinie podmiotów zewnętrznych, a organ prowadzący sprawę nie ponagla i nie informuje o przyczynie zwłoki.