Kto za co odpowiada

Przy każdej drodze występują trzy role: ktoś dba o jej stan, ktoś decyduje o znakach, ktoś nadzoruje te decyzje. Czasem pełnią je różne podmioty, czasem jeden łączy dwie z nich. Gdy wiesz, do której roli należy Twoja sprawa, pismo trafia od razu we właściwe ręce – a to najkrótsza droga do załatwienia. Ta strona wskaże Ci adresata w minutę.

Trzy role

• Zarządca drogi – odpowiada za stan i utrzymanie drogi: nawierzchnię, chodniki, odwodnienie, oświetlenie oraz czystość i całość znaków. Wykonuje też – na własny koszt – wdrożenie zatwierdzonych zmian organizacji ruchu. Może działać przez swoją jednostkę (zarząd dróg) i to z nią najczęściej będziesz korespondować.
• Zarządzający ruchem – decyduje o organizacji ruchu: jakie znaki stoją i co z nich wynika. Zatwierdza projekty organizacji ruchu i kontroluje oznakowanie. To do niego kierujesz wniosek o zmianę oznakowania. Zależnie od drogi jest nim starosta, marszałek województwa, prezydent miasta albo Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.
• Organ nadzoru – pilnuje, by organizacja ruchu była zgodna z przepisami i bezpieczna: ocenia ją w tym zakresie, rozstrzyga spory dotyczące istniejącej lub projektowanej organizacji ruchu, a w szczególnych przypadkach może nakazać jej zmianę. Wkracza dopiero wtedy, gdy zarządzający ruchem nie działa albo działa wbrew przepisom – skargi na stan nawierzchni tu nie skierujesz.

Macierz odpowiedzialności

Znajdź swoją drogę – trzy kolumny to trzej adresaci Twoich spraw.

[kreator_drogowskaz]Nie chcesz szukać w macierzy? Kreator po 2–3 pytaniach wskaże adresata Twojej sprawy i wzór wniosku.[/kreator_drogowskaz]

Zarządy dróg

Ustawa o drogach publicznych pozwala zarządcy drogi wykonywać obowiązki przy pomocy własnej jednostki – zarządu drogi. W praktyce to właśnie te jednostki utrzymują drogi, przyjmują zgłoszenia i odpowiadają na pisma w imieniu zarządcy. Dla Ciebie oznacza to tyle: pismo o naprawę czy utrzymanie możesz kierować bezpośrednio do zarządu dróg – trafia od razu tam, gdzie sprawa będzie załatwiana.

Drogi krajowe – GDDKiA

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad działa przez oddziały w każdym województwie, a te przez rejony w terenie. Zgłoszenie o stan drogi krajowej kierujesz do oddziału lub rejonu, na którego obszarze leży droga – kontakty znajdziesz na stronie Adresy urzędów.

Drogi wojewódzkie – ZDW

Drogami wojewódzkimi zajmuje się w każdym regionie Zarząd Dróg Wojewódzkich (ZDW) z siecią rejonów w terenie. Wyjątkiem jest Dolny Śląsk: tam rolę tę pełni Dolnośląska Służba Dróg i Kolei (DSDiK) – jedyna w kraju jednostka, która obok dróg wojewódzkich zarządza także infrastrukturą kolejową województwa. O znakach na drogach wojewódzkich decyduje kto inny: marszałek województwa.

Drogi powiatowe – PZD

Większość powiatów powołała PZD (Powiatowy Zarząd Dróg, spotykane też nazwy Zarząd Dróg Powiatowych albo Służba Drogowa Powiatu). Część mniejszych powiatów jednostki nie ma – wtedy drogami zajmuje się wydział starostwa i tam kierujesz pisma. Sprawy znaków na drogach powiatowych i gminnych załatwia starosta.

Drogi gminne – zwykle bez zarządu dróg

Zwykła gmina – zwłaszcza wiejska – zarządu dróg nie ma. Drogami gminnymi zajmuje się urząd gminy: referat albo pojedyncze stanowisko do spraw dróg. Pismo kierujesz po prostu do wójta lub burmistrza. Pamiętaj przy tym, że o znakach na drodze gminnej nie decyduje gmina, tylko starosta.

Miejskie zarządy dróg

W miastach na prawach powiatu działa zwykle jedna jednostka od dróg publicznych w granicach miasta – pod różnymi nazwami: ZDM, ZDiT, MZD, ZDiUM i podobne. To do niej trafiają sprawy nawierzchni, chodników i oświetlenia dróg publicznych. Podział bywa jednak głębszy:

Drogi wewnętrzne należące do miasta to jeszcze inna sytuacja: miasto występuje wobec nich jako zarządca terenu. Właściwe adresy dla Twojego miasta znajdziesz w wykazie na stronie Adresy urzędów.

Wskazówka praktyczna: gdy nie masz pewności, do kogo skierować pismo – pisz do zarządu dróg. Jeśli sprawa należy do kogoś innego, zarząd ma obowiązek przekazać pismo właściwemu adresatowi, a Ty nie tracisz terminu.

Zarządcy dróg wewnętrznych

Na drodze wewnętrznej wszystko zależy od tego, kim jest właściciel terenu. To cztery różne sytuacje:

Gmina lub miasto

Najliczniejszy przypadek – i na wsi, i w mieście: droga dojazdowa, osiedlowa czy dojście do posesji należy do gminy, ale nigdy nie zostało uchwałą zaliczone do dróg publicznych. Taka droga pozostaje wewnętrzna: gmina odpowiada za nią jako właściciel terenu, a sprawy załatwia urząd gminy lub miasta.

Instytucja publiczna

Szkoła, szpital, policja, PKP i inne podmioty publiczne również bywają zarządcami dróg wewnętrznych. Wniosek i skarga wiążą instytucję urzędowymi terminami, a dokumentacja drogi – jako dotycząca majątku publicznego – jest jawna.

Spółdzielnia lub wspólnota mieszkaniowa

Zarząd nie jest urzędem – nie wiążą go urzędowe terminy i nie ma na niego skargi administracyjnej. Ma za to zwierzchnika: mieszkańców. W spółdzielni grupa co najmniej 10 członków może zgłosić projekt uchwały na walne zgromadzenie (najpóźniej 15 dni przed obradami); we wspólnocie zebrania może zażądać 1/10 udziałów – i przyjęta uchwała wiąże zarząd.

Podmiot prywatny

Parking sklepu, teren zakładu – właściciel decyduje sam, urzędowych trybów nie ma. Pozostaje rzeczowe pismo, rozmowa, a przy oznakowaniu naruszającym przepisy lub zagrażającym bezpieczeństwu – zgłoszenie policji.