Obowiązki w praktyce — Poradnik urzędnika

Przyszło pismo do urzędu

Bieg terminu

Bieg terminu zaczyna się w dniu wpływu pisma do urzędu, także w dniu wolnym od pracy. Rejestracja w najbliższym dniu roboczym tej daty nie przesuwa.

Termin biegnie niezależnie od sytuacji w urzędzie, także po awarii sprzętu, w czasie urlopu pracownika albo kontroli. Praca ma być zorganizowana tak, żeby go dotrzymać.

Co rozstrzyga o trybie

O tym, w jakim trybie pismo zostanie załatwione, rozstrzyga treść żądania. Nazwa nadana pismu przez piszącego i wskazana w nim podstawa prawna tego nie zmieniają.

Pierwszy krok jest wspólny dla wszystkich pism: sprawdzić, czy sprawa należy do zadań tego organu. Pismo w cudzej sprawie przekazuje się organowi właściwemu, a piszący dostaje o tym zawiadomienie.

Terminy według rodzaju pisma

Wniosek o informację publiczną załatwia się w ciągu 14 dni od wpływu. W tym czasie trzeba ustalić, czy urząd żądany dokument posiada i w jakiej postaci, bo od tego zależy sposób udostępnienia.

Wniosek o podjęcie działań, czyli o zmianę oznakowania, o naprawę albo o kontrolę, załatwia się w ciągu miesiąca. Odmowa jest dopuszczalna, natomiast odpowiedź bez uzasadnienia pozostawia wniosek niezałatwiony.

Skargę na urząd rozpatruje się w tym samym terminie, a robi to organ wskazany w Kodeksie: skargę na wójta rozpatruje rada gminy, a skargę na radę wojewoda. Najpierw trzeba więc ustalić, czy rozpatrzenie należy do tego urzędu.

Petycję rozpatruje się w ciągu 3 miesięcy, z przedłużeniem najwyżej do 6. Podlega ogłoszeniu razem z odpowiedzią, więc od pierwszego dnia prowadzi się ją z myślą o tym, że jedno i drugie będzie publiczne.

Zgłoszenie usterki kończy się działaniem w terenie. Z żądaniem naprawy albo kontroli staje się wnioskiem o podjęcie działań i wchodzi w termin miesięczny.

Droga wniesienia

Pismo złożone w urzędzie albo nadane pocztą jest skuteczne zawsze. Przy drodze elektronicznej zgłoszenie usterki i wniosek o informację publiczną załatwia się także po zwykłej poczcie elektronicznej, a wniosek o podjęcie działań, skarga i odwołanie wymagają e-Doręczeń albo ePUAP-u.

Skargę na bezczynność w sprawie o informację publiczną przekazuje się sądowi wraz z aktami i odpowiedzią w ciągu 15 dni od wpływu, a przy pozostałych skargach w ciągu 30 dni. Wniesioną elektronicznie przekazuje się na ePUAP sądu.

W tych samych 30 dniach organ może uwzględnić skargę w całości we własnym zakresie i tym samym sprawę zamknąć.

Pismo wniesione niewłaściwą drogą można zostawić bez rozpoznania albo potraktować jako sygnał: powiadomić piszącego o skutecznej drodze i sprawdzić, czy sprawę da się podjąć z własnej inicjatywy (z urzędu).

W sposobie załatwienia takiego pisma urzędnik pokazuje swój stosunek do pracy i wnioskodawcy, a obywatel postrzega urząd przez pryzmat jego działania.

Kto co robi

Organ zarządzający ruchem

Obowiązki

  • rozpatruje projekty organizacji ruchu oraz wnioski o zmianę organizacji ruchu
  • przyjmuje projekt złożony w co najmniej dwóch egzemplarzach, a w uzasadnionych przypadkach żąda dodatkowych
  • zatwierdza projekt w całości lub w części, bez zmian albo z uwagami do wdrożenia; zamiast tego może odesłać go do poprawek bądź odrzucić
  • odrzuca projekt po stwierdzeniu, że projektowana organizacja ruchu zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego albo że projekt jest niezgodny z przepisami o warunkach umieszczania na drogach znaków, sygnałów i urządzeń bezpieczeństwa ruchu
  • może odrzucić projekt po stwierdzeniu, że projektowana organizacja ruchu jest niezgodna z założeniami polityki transportowej lub z potrzebami społeczności lokalnej albo że jest nieefektywna
  • określa termin, do którego zatwierdzona organizacja ruchu ma zostać wprowadzona
  • po zatwierdzeniu odsyła jeden egzemplarz projektu jednostce, która go złożyła
  • prowadzi ewidencję projektów zatwierdzonych organizacji ruchu
  • wpisuje do niej numer kolejny projektu, numer drogi z kilometrażem albo nazwę ulicy, jednostkę składającą projekt, charakter organizacji ruchu (stała albo czasowa), datę zatwierdzenia, termin, do którego organizacja ma zostać wprowadzona, dzień rzeczywistego wprowadzenia nowej organizacji albo zmiany istniejącej, a przy zmianach czasowych także przewidywany dzień przywrócenia poprzedniej
  • przechowuje projekt poprzedniej stałej organizacji nie krócej niż 2 lata od dnia wprowadzenia nowej, a projekty organizacji czasowych nie krócej niż 2 lata od dnia przywrócenia stałej
  • informuje zarząd drogi o utracie ważności zatwierdzonej organizacji ruchu, jeżeli w wyznaczonym terminie nikt nie zawiadomi o jej wprowadzeniu
  • sprawdza w ciągu 14 dni od wprowadzenia stałej organizacji, czy zadania techniczne wynikające z projektu zostały wykonane
  • niezależnie od tego co najmniej raz na pół roku sprawdza wszystkie znaki, sygnalizację świetlną i dźwiękową oraz urządzenia bezpieczeństwa ruchu na drogach sobie podległych: czy je prawidłowo zastosowano i wykonano, czy działają i czy ktoś je utrzymuje
  • po stwierdzeniu nieprawidłowości może zażądać od jednostki odpowiedzialnej za utrzymanie między innymi wymiany zniszczonych albo uszkodzonych znaków i urządzeń, naprawy wadliwie działającej sygnalizacji oraz przestawienia znaków w miejsca zgodne z zatwierdzoną organizacją ruchu
  • gdy Policja albo zarząd drogi wprowadzą tymczasowe ograniczenia, dostaje od zarządu drogi udokumentowaną organizację ruchu i może ją przyjąć, zażądać zmian albo jej usunięcia bądź wyznaczyć termin przywrócenia pierwotnej organizacji
  • publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej dokumentację przebiegu i efektów przeprowadzonych kontroli oznakowania wraz z własnymi wystąpieniami, stanowiskami, wnioskami i opiniami

Dobra praktyka

  • postać ewidencji urząd wybiera sam: prowadzona w pliku, ze skanem zatwierdzonego projektu przy wpisie, pozwala odszukać projekt po numerze drogi, odpowiedzieć na wniosek o projekt wysyłką pliku i mieć ten sam rysunek przy sobie podczas kontroli w terenie
  • obiegu papierowego to nie zastępuje: projekt nadal składa się w egzemplarzach, a jeden z nich po zatwierdzeniu wraca do jednostki, która go złożyła
  • podczas kontroli robi zdjęcia albo nagrywa przejazd kontrolowaną drogą w obie strony, a przy jednym przejeździe korzysta z kamer skierowanych do przodu i do tyłu
  • protokół sporządza osobno dla każdej drogi, na formularzu elektronicznym, i dołącza do niego zdjęcia
  • publikuje harmonogram kontroli z wyprzedzeniem, a protokoły wraz ze zdjęciami udostępnia w biuletynie bez czekania na wniosek
Zarządca drogi

Obowiązki te wykonuje zarządca drogi. Może je wykonywać przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, a jeżeli takiej jednostki nie utworzono, wykonuje je sam.

Stan drogi

  • utrzymuje części drogi, urządzenia drogi, budowle ziemne, drogowe obiekty inżynierskie, znaki i sygnały drogowe oraz urządzenia bezpieczeństwa ruchu, poza częściami pasa udostępnionymi gminie pod wiaty przystankowe
  • przeprowadza okresowe kontrole stanu dróg, drogowych obiektów inżynierskich i przepraw promowych: weryfikuje ich cechy oraz wskazuje usterki wymagające prac konserwacyjnych albo naprawczych, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu na bezpieczeństwo ruchu, w tym na bezpieczeństwo szczególnie zagrożonych uczestników
  • co najmniej raz w roku sprawdza stan techniczny elementów drogi narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i na niszczące działanie czynników występujących podczas użytkowania
  • co najmniej raz na 5 lat sprawdza stan techniczny i przydatność drogi do użytkowania
  • koordynuje roboty w pasie drogowym oraz wykonuje roboty interwencyjne, utrzymaniowe i zabezpieczające

Oznakowanie w terenie

  • wdrożenie zatwierdzonej organizacji ruchu na własny koszt: umieszczenie i utrzymanie znaków drogowych, urządzeń sygnalizacji świetlnej i dźwiękowej oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu, z wyjątkiem oznakowania, za które płaci i odpowiada kto inny:
    • na przejazdach kolejowych — kolejowe jednostki organizacyjne
    • przy robotach na drodze albo przy drodze — jednostka prowadząca prace
    • znaki wskazujące obiekty usługowe i stacje radiowe — przedsiębiorca, na którego wniosek stanęły
    • znaki szlaków turystycznych i dodatkowe znaki szlaków rowerowych — organizacje turystyczne
    • dodatkowe znaki dla kierujących tramwajami — jednostki wykonujące przewozy tramwajowe
    • sygnalizacja w miejscach wyjazdu pojazdów uprzywilejowanych, działająca niezależnie — jednostka, do której prowadzi wyjazd
  • gdy sam wprowadza organizację ruchu, zawiadamia organ zarządzający ruchem i właściwego komendanta Policji co najmniej 7 dni przed wprowadzeniem
  • przy pracach z projektu uproszczonego zawiadamia co najmniej 24 godziny przed rozpoczęciem, podając datę, czas i miejsce, a organizację wprowadza pod warunkiem braku sprzeciwu organu
  • przy nagłej awarii urządzenia w pasie drogowym albo w jego pobliżu, z której wynikło zagrożenie bezpieczeństwa ruchu albo możliwość szkód materialnych, może wprowadzić tymczasowe ograniczenia lub zakazy ruchu, wyznacza wtedy niezbędne objazdy i bezzwłocznie powiadamia właściwy organ zarządzający ruchem
  • niezwłocznie dokumentuje organizację ruchu zmienioną w każdym takim wypadku, także wprowadzoną przez Policję albo służby, określa przewidywany termin przywrócenia stanu pierwotnego i przedstawia dokumentację właściwemu organowi zarządzającemu ruchem

Dokumenty i decyzje

  • prowadzi ewidencję dróg, obiektów mostowych, tuneli, przepustów i promów oraz udostępnia ją uprawnionym organom na żądanie
  • wydaje decyzje o zezwoleniu na lokalizację albo przebudowę zjazdu
  • wydaje decyzje o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, pobiera opłaty i wymierza kary pieniężne
  • publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej dokumentację przebiegu i efektów kontroli wraz z wystąpieniami, stanowiskami, wnioskami i opiniami podmiotów, które je przeprowadziły

Dobra praktyka

  • prowadzi rejestr zgłoszeń o usterkach: zapisuje miejsce i datę zgłoszenia, a zgłaszającemu odpowiada, co zrobi i w jakim czasie
  • do wpisu dołącza zdjęcia stanu sprzed usunięcia usterki oraz po jej usunięciu
  • udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej wykaz dróg, którymi zarządza, z ich kategorią oraz organem zarządzającym ruchem na każdej z nich
  • po wprowadzeniu organizacji ruchu przejeżdża odcinek w obie strony i porównuje oznakowanie z projektem, co kontroli organu zarządzającego ruchem nie zastępuje
Organ nadzoru nad zarządzaniem ruchem

Obowiązki

  • ocenia organizację ruchu pod względem zgodności z przepisami i bezpieczeństwa ruchu drogowego
  • nadzoruje zgodność istniejącej na drodze organizacji ruchu z organizacją zatwierdzoną
  • analizuje istniejącą organizację ruchu pod względem bezpieczeństwa ruchu i jego efektywności
  • rozstrzyga sprawy sporne dotyczące organizacji istniejącej i projektowanej, biorąc pod uwagę interes ogólnospołeczny i konieczność zapewnienia ruchu tranzytowego
  • może nakazać zmianę organizacji ruchu ze względu na ważny interes ogólnospołeczny albo konieczność zapewnienia ruchu tranzytowego
  • na drodze wewnętrznej objętej strefą zamieszkania albo strefą ruchu ocenia organizację ruchu na wniosek zainteresowanego podmiotu
Podmiot zarządzający drogą wewnętrzną

Obowiązki

  • zatwierdza organizację ruchu na swojej drodze i ponosi koszt oznakowania
  • stosuje znaki i sygnały drogowe oraz zasady ich umieszczania wynikające z Prawa o ruchu drogowym i przepisów wykonawczych
  • w strefie zamieszkania albo w strefie ruchu sprawdza znaki i urządzenia co najmniej raz na 12 miesięcy
Nadzór ogólny nad samorządem

Obowiązki

  • nadzór nad działalnością gminy opiera się na kryterium zgodności z prawem
  • organami nadzoru są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w sprawach finansowych regionalna izba obrachunkowa
  • wójt przedkłada wojewodzie uchwały rady gminy w ciągu 7 dni od ich podjęcia
  • organ nadzoru orzeka o nieważności uchwały albo zarządzenia sprzecznych z prawem w terminie nie dłuższym niż 30 dni od doręczenia, a przy nieistotnym naruszeniu prawa wskazuje samo naruszenie
  • po upływie tego terminu organ nadzoru nieważności sam nie stwierdzi i pozostaje mu zaskarżenie uchwały do sądu administracyjnego
  • uchwała rady i zarządzenie wójta idą tą drogą, natomiast zatwierdzenie organizacji ruchu uchwałą ani zarządzeniem nie jest: kontroluje je nadzór nad zarządzaniem ruchem, a poza tym sąd administracyjny na skargę osoby z interesem prawnym